Sportowy Umysł
W dzisiejszej wizycie z #KozetkaNaMurawie zajmę się jednym z najpotężniejszych narzędzi, z jakich może korzystać sportowiec podczas treningu mentalnego. Wizualizacja, bo o niej mowa, jest prostą i bardzo skuteczną metodą, która wpływa na każdy element przygotowań do startu. Ponadto aktualne badania wskazują że połączenie treningu z wizualizacją poprawia rezultaty sportowe bardziej niż sam trening.
Czym jest wizualizacja?

Wizualizacja, podobnie jak inne elementy treningu, jest umiejętnością. Wraz z nabyciem doświadczenia w tym obszarze, jej skuteczność będzie się polepszać. Wbrew potocznemu rozumieniu, wizualizacja nie ogranicza się tylko do wyobrażania sobie obrazu, dodatkowo w jej skład wchodzą takie elementy, jak perspektywa, kontrola, pozostałe zmysły, myśli, emocje oraz szybkość.

Definicyjne jej ujęcie przedstawiało wielu autorów. Jedną z nich zaprezentował Paul-Cavailler. Uważa, że jest ona procesem aktywizowania doświadczeń zmysłowych i emocjonalnych w celu wykorzystania zgromadzonych zasobów psychicznych dla przyszłych planów i ich realizacji. Z kolei wizualizacja, według P. Fanninga, jest świadoma, co odróżnia ją na przykład od snów; zależna od woli, co odróżnia ją między innymi od halucynacji czy wizji. Od normalnej percepcji lub procesów poznawczych odróżnia ją to, że jest procesem twórczym.

Wizualizacja w sporcie

Kontrolowane wyobrażenia znalazły zastosowanie w sporcie, w formie treningu wyobrażeniowego, nazywanego również wizualizacją lub treningiem ideomotorycznym. Wykazano, że w wyniku wyobrażania sobie ruchów pojawiają się impulsy w nerwach tych mięśni, które uczestniczą w wykonaniu danego ruchu. O mentalnym wyobrażeniu danej techniki można w pewnym sensie powiedzieć, że jest kopią idealnego ruchu, która pomaga skutecznie go wykonywać, nawet w sytuacjach trudnych.

Wśród piłkarzy szczególnie przydatne może to być w trakcie uczenia się nowych zachowań taktycznych czy technicznych, gdy to zawodnik musi w miarę szybko przyswoić wiele nowych umiejętności ruchowo – psychicznych. Trening oparty na wizualizacji daje ponadto zawodnikowi bardzo dużo możliwości. Właśnie dlatego sportowcy każdej maści dyscypliny powinni z niego czerpać garściami.

Trening wyobrażeniowy może pomóc sportowcowi jak najlepiej wykorzystać trening tradycyjny. Dzięki pracy umysłu zawodnik nie traci motywacji, pozostaje skupiony i silny oraz stawia i realizuje coraz to nowe cele. Może on zwiększyć jakość wykonywanych ruchów i działań, budować silną koncentrację, zwiększyć sportową pewność, zmniejszyć presję konkurencji, zbudować przewagę i wyeliminować wszelkie ubytki, włączając w to działania antystresowe i anty lękowe.

Niebagatelną rolę trening ideomotoryczny ma również w przypadku kontuzji. Uraz najczęściej eliminuje możliwość wykonywanie tradycyjnego treningu, a wizualizacja pomaga sportowcowi pozostać w najwyższej formie. Umysłowa powtórka pomaga utrzymać zdolności podczas procesu rekonwalescencji i pomóc radzić sobie z urazami poprzez ułatwienie procesu leczenia. Jedną z kilku najlepszych rzeczy w tym treningu jest to, że jest on poręczny i może być używany przez sportowców w czasie wolnym od ćwiczeń, w czasie terapii lub w dniu zawodów.

Ważne zasady treningu

Podczas przyswajania nowych elementów lub wprowadzania zmiany utrwalonego ruchu należy wizualizację poprzedzić kilkoma niezwykle istotnymi etapami:

  • Pokaz idealnego wykonywania danego ruchu. Wizualizacja musi odbywać się na idealnej próbie, dlatego w jakikolwiek sposób zawodnik musi zapoznać się ze wzorcowo wykonanym ruchem. Jest to niezwykle istotne, gdyż niepoprawny wzór może prowadzić do utrwalenia nieprawidłowej techniki, a nie jej poprawy.
  • Szczegółowa analiza zadaniowa. Technika powinna być przeanalizowana w najdrobniejszych szczegółach.
  • Słowne i ruchowe odtworzenie techniki. Zawodnik uczy się na pamięć etapów nowego ruchu/zachowania.

Po wykonaniu tych etapów można przystąpić do ćwiczeń wizualizacji zgodnie z poniższymi zasadami, których przestrzeganie zwiększy ich efektywność.

W trakcie ćwiczenia oczy powinny być zamknięte. Zmniejszamy przez to wpływ czynników zakłócających oraz umożliwiamy wystąpienie fal mózgowych alfa. Nie należy ćwiczyć w pozycji leżącej. Wynika to z tego, że leżąc nie wykazujemy takiej czujności jak w pozycji siedzącej, a zwłaszcza w stojącej.  W czasie treningu należy tworzyć w umyśle warunki najbardziej zbliżone do sytuacji podczas zmagań sportowych, dzięki temu jesteśmy w stanie zwiększyć immersję ćwiczenia. Wyobrażenia zaczynamy zawsze od zmysłu, w którym skupienie przychodzi najłatwiej. (dla wielu jest to wzrok)

Jednak jak już wiemy, wizualizacja jest umiejętnością, tak więc w toku jej wykonywania uczymy się stosować w jej trakcie inne zmysły. Powinniśmy to robić, ponieważ wyobrażenie musi mieć charakter wielozmysłowy.

Bardzo ważne jest również ustalenie perspektywy. Na samym początku stosowania techniki warto wybrać i stosować jedną z dwóch następujących perspektyw.

  • Wizualizacja wewnętrzna, w której zawodnik w czasie treningu wyobrażeniowego postrzega obraz “swoimi oczyma”.
  • Wizualizacja zewnętrzna, zawodnik występuje w roli obserwatora z zewnątrz.

Z czasem należy tworzyć programy wizualizacyjne odwołujące się do obu perspektyw. Przez to, że wykorzystujemy obie, zawodnik ma bogatszy obraz tego, jak wykonanie powinno wyglądać.

Podsumowanie

Stosowanie treningów wizualizacyjnych daje wymierne korzyści zarówno w zakresie techniki, taktyki jak i psychicznych zdolności indywidualnych. Może być doskonałym elementem rozgrzewki i redukować stres oraz lęk związany ze startem w zawodach. Wizualizacyjne próby umożliwiają mentalne zapoznanie się z nieograniczoną liczbą scenariuszy. Jest to trening, z którego możemy skorzystać w dowolnym czasie i miejscu. Nie zastąpi on oczywiście treningu podstawowego, ale może i powinien stać się jego stałym i niezwykle cennym uzupełnieniem.

SKOMENTUJ WPIS KIBICA

Zostaw swój komentarz
Please enter your name here